Thế nào là thiếu máu? Làm thế nào để phòng ngừa thiếu máu bẩm sinh?

0
Cập nhật lần cuối

Thiếu máu là tình trạng phổ biến trong cuộc sống ngày nay. Căn bệnh  này rất nguy hiểm và khiến bạn luôn thiếu sức sống.

Thiếu máu là gì ?

Thế nào là thiếu máu? Làm thế nào để phòng ngừa thiếu máu bẩm sinh? 1

Thiếu máu là tình trạng bất thường của các hồng cầu, bẩm sinh hoặc mắc phải hay triệu chứng của một số bệnh không phải bệnh về máu. Khi mắc bệnh, khối lượng hồng cầu trong máu giảm, trị số hemoglobin dưới 12g/dl ở bệnh nhân nữ và dưới 13,5 g/dl ở bệnh nhân nam.

Biểu hiện của thiếu máu

Mệt mỏi

Mệt mỏi thường là dấu hiệu đầu tiên của thiếu máu, nhưng không phải chỉ là cảm giác chậm chạp sau nửa đêm hoặc căng thẳng. Đó là một loại mệt mỏi khác, nhiều người sẽ phàn nàn nó như là tình trạng xương mệt mỏi.

Tái xanh

Một trong những cách tốt nhất để biết bị thiếu máu là nhìn vào các bọng dưới của mắt. Đây là một khu vực có mạch vì vậy nếu nó nhạt, đó là một dấu hiệu tốt rằng bạn không nhận được đủ các tế bào máu đỏ cho các khu vực khác trên cơ thể.

Khuôn mặt, lòng bàn tay và dưới móng chân, tay cũng có thể trông nhợt nhạt dễ phát hiện.

Khó thở

Nếu cảm thấy như không thể nắm bắt hơi thở, đặc biệt là trong thời gian tập thể dục, trong khi leo cầu thang hoặc khi đang nâng một cái gì đó, đó là một dấu hiệu tốt cho cơ thể của không nhận được lượng ôxy cần thiết.

Cảm thấy yếu ớt, đầu óc quay cuồng và chóng mặt là những tình trạng phổ biến thường gặp.

Tức ngực

Khi nằm xuống, bạn có thể nghe thấy tiếng thình thịch như đánh trống của tim thì có nghĩa là tim của bạn đang phải chạy đua để cố gắng lấy thêm nhiều oxy. Hơn nữa, nhịp tim bất thường hoặc tiếng thổi tim rõ rệt hơn khi bạn đang bị thiếu máu.

Lo lắng

Nhịp tim nhanh có thể khiến cảm thấy lo lắng. Nhưng nếu lo lắng là mới đối với bạn, gia tăng nhiều hoặc không có lý do rõ ràng, nó có thể là một dấu hiệu cho thấy bạn đang bị thiếu máu.

Cảm giác tê

Nếu có một cảm giác tê hoặc ngứa ran ở bàn tay và bàn chân hoặc cảm thấy lạnh nhiều chứng tỏ máu không đủ để đi nuôi các bộ phận trong cơ thể.

Không tỉnh táo

Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc tập trung, ghi nhớ hay cảm thấy không tỉnh táo như trong quá khứ, đó có thể không chỉ là tuổi tác mà là dấu hiệu thiếu sắt.

Nhức đầu

Đau đầu căng thẳng và đau nửa đầu là dấu hiệu phổ biến, nhưng nếu bạn nhận thấy đau đầu thường xuyên hơn hay không thể làm giảm bớt nỗi đau thì bạn cần phải đi khám bác sĩ.

Thế nào là thiếu máu? Làm thế nào để phòng ngừa thiếu máu bẩm sinh? 2

Nguyên nhân của bệnh thiếu máu

Có thể chia nguyên nhân gây thiếu máu làm 3 nhóm chính.

Thiếu máu do mất máu

Khi bị mất máu, cơ thể sẽ phản ứng lại bằng cách kéo nước từ các mô xung quanh vào bên trong mạch máu và kết quả sẽ là máu bị loãng ra. Thiếu máu do mất máu lại được chia làm hai nhóm:

– Thiếu máu cấp tính: Phẫu thuật, chấn thương, sinh đẻ, vỡ mạch máu.

– Thiếu máu mạn tính: Bệnh viêm loét dạ dày tá tràng, bệnh trĩ, kinh nguyệt kéo dài, sử dụng thuốc chống viêm kéo dài (aspirin, ibuprofen).

Thiếu máu do lỗi trong quá trình sản xuất tế bào máu

Tủy xương là một nhóm các tế bào mô mềm, xốp… nằm sâu trong xương của chúng ta. Tủy xương là nơi sẽ sản sinh ra các tế bào gốc, sau đó loại tế bào này sẽ phát triển thành các loại tế bào máu như hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu…

Do đó các bệnh lý có liên quan tới tủy xương, tế bào gốc đều có thể gây ra thiếu máu như: thiếu máu do bệnh bạch cầu, bệnh thiếu máu bất sản, bệnh Thlassemia…

Thiếu máu do các tế bào hồng cầu bị phá hủy quá nhiều

Các tế bào hồng cầu sẽ có tuổi thọ trung bình khoảng 120 ngày, nếu một nguyên nhân nào đó làm cho tế bào hồng cầu bị phá hủy quá nhiều trước thời gian này có thể khiến có thể bị thiếu máu. Các nguyên nhân này có thể là: nhiễm trùng; tác dụng phụ của một số thuốc kháng sinh; nọc độc của động vật: nhện, rắn, côn trùng…

Làm thế nào để phòng ngừa thiếu máu bẩm sinh?

Thế nào là thiếu máu? Làm thế nào để phòng ngừa thiếu máu bẩm sinh? 3

Như nguyên nhân ở trên, thiếu máu là do lỗi trong quá trình sản xuất tế bào máu, tình trạng này diễn ra một phần là do gen di truyền, bẩm sinh.

Thiếu máu bẩm sinh hay còn được gọi là bệnh Thalassemia. Ở nước ta có tới 10% dân số mang gen lặn của bệnh Thalassemia – một nhóm bệnh máu di truyền gây tan máu liên tục dẫn đến thiếu máu mãn tính. Nên vẫn gọi là bệnh tan máu bẩm sinh. Người bị bệnh phải được truyền máu và thải sắt suốt đời tại bệnh viện với chi phí rất tốn kém.

Mỗi năm, thế giới có khoảng 60.000 – 70.000 trẻ em sinh ra bị bệnh Thalassemia mức độ nặng. Ở Việt Nam, ước tính có khoảng 10 triệu người mang gen bệnh, số bệnh nhân thalassemia thể nặng cần điều trị thường xuyên là trên 20.000 người, mỗi năm có khoảng 2.000 trẻ sinh ra mang gen bệnh này.

Vậy làm cách nào để có thể phòng ngừa thiếu máu bẩm sinh?

Phòng bệnh cần hiểu biết được cơ chế di truyền thì hoàn toàn có thể phòng tránh được. Tránh không sinh ra trẻ mang 2 gen bệnh do nhận từ cả bố và mẹ bằng các biện pháp như:

– Tầm soát và phòng tránh bệnh từ sớm: Với các biện pháp xét nghiệm, tư vấn tiền hôn nhân. Các cặp vợ chồng chuẩn bị có thai hoặc đang mang thai, đặc biệt các gia đình đã có người bệnh Thalassemia nên được tư vấn và chẩn đoán tiền hôn nhân

– Sàng lọc  phát hiện bệnh sớm cho thai nhi: Phòng ngừa bằng các xét nghiệm tầm soát và chẩn đoán gen đột biến trong thời thai kỳ. Đây là biện pháp hiệu quả và chi phí thấp. Nếu cả vợ và chồng đều mang gen thì thai nhi có 25% nguy cơ bị mắc bệnh ở thể nặng, trường hợp này cần được thực hiện chẩn đoán trước sinh bằng phương pháp chọc ối hoặc sinh thiết gai nhau và tìm đột biến gen.

Xem thêm :

Chia sẻ.

Chức năng bình luận đã bị đóng